Soulfood
Jezelf zijn
Het licht en de korenmaat. Het is de titel van het boek van Hans Wopereis. Nu volg ik op afstand Hans Wopereis al jaren en niet zonder reden…maar ditmaal is het de subtitel die me momenteel prikkelt: “Je Ziel als Werkgever“. Toe maar. De auteur schrijft dat hij de scheiding tussen werk en privé op wil heffen en lijkt ervoor te pleiten dat we overal zoveel mogelijk onszelf zouden moeten zijn. Ik moet even slikken. U zegt?
Voor
Allereerst is het concept van “jezelf zijn” nog niet zo eenvoudig. Kun je eigenlijk wel “niet-jezelf” zijn? We hebben de hele dag door verschillende rollen: we zijn kind-van, collega-van, partner-van, vader of moeder-van, manager-van, buren-van, enz. We zijn geen vaststaand gegeven als mens, maar wisselen vaak in onze rol en dus in ons gedrag. De vraag is of je dan niet meer jezelf bent. Ook deelnemers van training hebben het er vaak over: “ja maar, ik wil wél mijzelf blijven, hoor”. Maar als je identiteit elke keer zou veranderen als je je gedrag aanpast, zou je immers voortdurend van persoonlijkheidsstructuur wisselen. Je bent dus eigenlijk altijd jezelf. Tot zover ben ik nog steeds vóór jezelf zijn, al was het alleen maar omdat het als natuurwet dus eigenlijk niet anders kan.
Tegen
Behalve dat ‘jezelf zijn’ (wat dat dan maar moge zijn) een klus genoeg is en om veel ont- en afwikkeling vraagt, is het de onwenselijkheid ervan die me bezighoudt. Zoals sommigen het gebruiken… als excuus om alles maar te doen en te zeggen wat in ze opkomt. Of – zoals men dat in psychologie noemt – “acting out”. Ik heb daar hilarische maar ook pijnlijk ware gesprekken over gevoerd met collega’s en vriend(inn)en.
En wel hierom
Want lekker jezelf zijn op de werkvloer vanuit dát perspectief; wat een vooruitzicht, mensen. Stelt u zich maar voor: op het werk vanaf nu allemaal lekker “oorspronkelijk” boeren, “authentiek” uitbuiken na de maaltijd of bij elke scheet die je dwarszit “ongegeneerd” tekeergaan. Omdat dat gewoon jezelf-zijn-is en het dus mag. Omdat je dat thuis ook zo zou doen. Ik weet niet hoe het met u zit, maar ik knal thuis wel ‘s een keukenkastje dicht. Hard. En het lucht nog op ook. Uhuh. Maar kan ik dat dus ook doen op mijn werk? Mensen, wat een schouwtoneel wordt dat! En toch, we kennen deze oorspronkelijken allemaal….helaas. Doet u mij dan maar een portie innerlijke beschaving met een toefje inlevingsvermogen, geserveerd op een bedje van vriendelijkheid.
Don Quichot of Sancho Panza
Toch roept het boek, behalve deze siddering, ook iets anders bij me op. Ik wil het boek lezen. Het is de bevlogenheid waarmee Hans schrijft en de onderwerpen die hij aansnijdt die me boeien. Hij krijgt het maar wel mooi voor elkaar om verstarde bedrijfsculturen positieve wendingen te geven. Alleen dat al maakt hem voor mij tot een inspirerend mens. Het is wellicht de Don Quichot in mij op wie hij een beroep doet (en de Sancho Panza). Hans’ verhaal is oprecht. Voor je collega’s heb je niet gekozen. Waar. Maar net als in zelfgekozen relaties hebben we wel overal een keuze in hoe we ons gedragen en wat we met een gegeven situatie willen doen. Ook de oorspronkelijken onder ons die overal “zichzelf zijn” en dit misbruiken om hun goddelijke gang te gaan. Niemand is immers aan zijn eigen gedrag overgeleverd, op zieke individuen na. Iedereen kan de wereld veranderen en beginnen bij zichzelf. Je kunt Don of Sancho zijn; of misschien wel allebei.
Wat is leren en bij wie ligt dit besluit?
Geen enkele trainer of coach verschaft talent, noch genialiteit. Niemand scherpt een onwillige geest aan. Verandering komt van binnenuit. Leren gaat juist via de weg van de mééste weerstand. Eerst ‘moeten’ we lijden voordat we de noodzaak van verandering in zien. We gaan pas veranderen als het nieuwe perspectief zo aantrekkelijk is of wanneer de status-quo handhaven teveel nadelen met zich meebrengt. Het boek van Hans Wopereis gaat in essentie over persoonlijk leiderschap. Over de bezielende invloed die we als individu kunnen uitoefenen als we het wagen om ons licht niet onder, maar op de korenmaat te zetten. Één iemand kan het verschil maken in het doorbreken van een gevestigde cultuur. Ieder van ons kan die ene zijn.
Bent u het?
3 Responses to “Soulfood”
Leave a Reply
Ik ben zelf ook mateloos geinspireerd door dit thema, jezelf zijn op je werk.
En dan bedoel ik niet het ongehinderd boeren en scheten laten wat je wellicht doet als je alleen bent, maar 'jezelf' zijn op de manier zoals je dat bij je beste vrienden bent. En dat dan dus ook op je werk doen.
Ik merk dat veel mensen hier moeite mee hebben, en zichzelf aanpassen op kantoor of in welke willekeurige professionele omgeving dan ook. En nou is aanpassen niet erg, als je het maar bewust doet, en liefst ook dat de een aanpassing een verbetering is. En beide is vaak niet het geval.
Ik heb direct het boek besteld, en ga het lezen. Ik kan me voorstellen dat de verheven woorden die hij in de ondertitel en de beschrijving van het boek kiest, mensen afschrikken. Ik zie een mooie uitdaging om dit thema op een zo laagdrempelige manier te verwoorden.
Dank voor de tip, Carolien!!
Huub van Zwieten
Ha Huub,
Ben ERG vóór authenticiteit, en dat is volgens mij heel goed te combineren met een beetje beschaving. Ik ben tégen 'acting out', onder het mom van "jezelf zijn". Zo lust ik er dan nog wel een paar namelijk.
Dank voor je reactie. Tot snel!
Ik doe een mooie aanvulling (vrij vertaald) van Gangaji (via tweets van Peter Gerritsen) erbij:
"Je bent niet wie je dénkt te zijn. Wie je naar waarheid bent blijft onaangetast door het concept over wie je denkt dat je bent; of dat concept nu luidt dat je onwetend of verlicht bent, waardeloos of hoogstaand. Wie je naar waarheid bent is vrij van al die dingen. Alleen je gehechtheid aan een gedachte over wie je bent verhindert je te zien wie je werkelijk bent.
Het past wat mij betreft mooi in het boeddhistische principe van "je bent niet je gedachten". Het zijn slechts gedachten.