Voortbestaan, veiligheid, controle en risico’s nemen
Van nature zijn wij mensen gericht op ‘voortgang en behoud’ van onze omstandigheden. Dat geeft een – soms denkbeeldig – gevoel van controle. Hoe onlogisch het ook klinkt; want zelfs als de omstandigheden ongezond voor ons zijn is ‘controle’ blijkbaar nog altijd te prefereren boven ‘geen controle’ en ‘onzekerheid’ en ‘risico’s nemen’. Het is niet gek of vreemd, maar tegelijkertijd kan ons het ook gevangen houden. We kennen allemaal mensen die jarenlang in een ongezonde relatie zitten; die in werk vastzitten dat niet voldoet; die ergens wonen waar ze ongelukkig zijn en die dit weten en voelen,…… maar veranderen ho maar. Maar hoe werkt dit dan? Het klinkt vaak onlogisch, zeker als je de ‘buitenstaander’ bent en je anderen zo zichtbaar ziet vastzitten in iets dat niet werkt. Toch, als we er zelf midden in zitten, kunnen we ons vast voelen zitten in een situatie waarbij het lijkt alsof we geen keuze hebben.

Levensbehoeften
Het hoort bij onze primaire levensbehoeften (zie ook de behoefte-piramide van Maslow): zorgen voor een stabiele omgeving. Stabiel…. dat betekent hier vooral: handhaven van de status-quo. Nogmaals; hoe ongezond dit ook is, bij ons volle bewustzijn. Veranderingen doen een – bewuste en onbewuste – aanslag op ons ‘voortbestaan’ en ‘gevoel van veiligheid’.

Change doesn’t care about you; it is gonna’ be there anyway
Change doesn’t care….it’s gonna be there anyway. Het is normaal als we reageren op veranderingen; zelfs als de verandering een verbetering is ten opzichte van de huidige situatie. Wist je dat een kind krijgen, miljonair worden, trouwen, een promotie krijgen e.d. allemaal in de stress top-10 staat? Veel mensen onderschatten dat. Positieve stress is namelijk ook stress; we moeten ons razendsnel aanpassen aan de nieuwe situatie. Darwin zei al: “It is not the strongest of the species that survives, nor the most intelligent. It is the one that is the most adaptable to change.”  De mensen die het best kunnen omgaan met snelle veranderingen die het leven ons biedt, zijn het best uitgerust om met stress om te gaan.

Vrijwillig of onvrijwillig?
Je huurbaas besluit om je uit je woning te zetten. Je partner besluit om bij je weg te gaan. Je werkgever besluit de organisatie een wending te geven. Allemaal voorbeelden die een verandering van onze ‘status quo’ inhouden, een verandering die ons is opgelegd. Door welke fases zie je mensen nu ‘bewegen’ die met dit soort veranderingen hebben te maken? Het is niet voor niets dat dit soort processen vaak worden vergeleken met de ‘rouwprocessen’. Kijk hier naar een goede uitleg van de fases (hij heeft alle fases in andere filmpjes weer apart online gezet, goed om naar te kijken). We bewegen van:

1. Ontkenning
2. Boosheid
3. Onderhandeling
4. Depressie/gedeprimeerdheid
5. Acceptatie

Dit zijn allemaal reacties op een onvrijwillige verandering; er is iets of iemand die voor jou besloten heeft. Een vrijwillige verandering, waarbij je zelf aan het roer staat, geeft andere fases. Daarover meer in een volgend blog.

Grip krijgen op je fases
Allereerst is het ontzettend belangrijk om überhaupt van het bestaan te weten van deze rouwcurve. Het helpt e om de verschillende emoties bij jezelf te (h)erkennen. En als je anderen wilt helpen die in de rouw zijn, helpt de herkenning in het bijstaan van veranderingen. It takes one to know one. Jezelf toestaan deze rouwgevoelens te ervaren helpt ook.

Overgeleverd aan ons lot of verantwoordelijkheid nemen?
We hebben elke dag de keuze om ons ‘lot’ beet te pakken. Nee, we kunnen het leven niet zo vormgeven dat we altijd krijgen wat we willen. Wel kunnen we zelf iets doen (of laten) om de uitkomsten van ons leven meer richting te geven. We zijn – behalve aan onze dood – nooit overgeleverd aan wat-dan-ook in het leven; noch aan andere mensen, aan besluiten van andere mensen of aan ‘gegeven situaties’. Wat? Sputter je een beetje bij deze uitspraak? Lees even verder en kijk vooral naar de boekentip die verderop komt…

Coping
Als we 10 mensen een zelfde situatie voorschotelen, krijgen we 10 verschillende reacties en 10 verschillende gedragingen cq ‘copingsmechanismen‘. En alleen al bij definitie van de 10 verschillende reacties is het bewijs geleverd; het zijn niet de omstandigheden. De een maakt wat van zijn leven als hij geboren wordt met een enorm lichamelijk gebrek, de ander krijgt het niet voor elkaar om er iets zinvols van te maken. Wat onderscheidt nu deze twee gedragsstrategieën? Toeval? Geluk? Lotsbestemming? Genen? Karakter? Hoe komt het dat het de een wel lukt en een ander blijft hangen in ‘ik kan er niets aan doen’? Kort gezegd kan iedereen een keuze maken als hij bekwaam genoeg is om de keuze uit te kunnen voeren.

Chauffeur in de bus van je leven
Anders dan dieren zijn wij niet overgeleverd aan ons instinct. We hebben het vermogen te kiezen met verstand en bewustzijn. Als wij een ‘bus’ zijn, dan is keuze ons ‘stuurwiel’ en de ‘snelweg’ ons levenspad. En iedereen heeft bij het instappen de keuze om chauffeur te worden of om achterin de bus te gaan zitten (om of niet mee te gaan, of om een andere bus te pakken enz enz.). Een ding moeten we allemaal: op reis. Dat is het leven. Maar als je achterin de bus zit, mag je niet meer piepen over de bestemming. Dan had je maar moeten chauffeuren.

“Go to jail”
Voel je je overgeleverd aan de situatie en dènk je dat je geen keuze hebt? Dan zul je je ook zo gaan gedragen. En als we ons stelselmatig op eenzelfde manier gedragen, krijgen we stelselmatige reacties van het leven terug. Of noem het ‘Universum’ van mijn part, of ‘God’. Maar als we ons laten leiden door angst, stellen we ons slechts één perspectief voor: die waarbij de gevolgen vreselijk zouden zijn. En met die tunnelvisie zetten we onszelf vrijwillig in de gevangenis. Toch zit het slot aan de binnenkant en hebben we de sleutel zelf in handen. Actie = reactie. Voel je je verslagen maar WEET je dat je anders kunt handelen, dan pak de je kracht van de keuzemogelijkheid. Hoe moeilijk de consequentie van je keuze ook is om te dragen; het kan wel. Misschien voèlen we ons soms wel ‘s gevangen; we zijn het niet. Sterker nog; als we leren hoe we invloed kunnen krijgen op dit proces hebben we veel meer controle over de uitkomsten van onze keuzes dan wanneer we ons hoofd laten hangen. Ik ben er van overtuigd dat wij mensen mentaal beter zijn uitgerust – en een existentieel verlangen hebben naar de vrijheid om – ons eigen lot te bepalen en te dragen. Niemand zet zichzelf vrijwillig gevangen. Toch doen we dat wel als we blijven denken dat we geen keuze hebben. Dat is behalve treurig vooral jammer. Het kan echt anders. Moeilijk? Ja, soms. Ondoenlijk? Nee.

De consequenties van je keuzes dragen
Elke situatie kunnen we -linksom of rechtsom- beïnvloeden door anders te denken en anders te handelen. Uit onderzoek blijkt: diegene die wij het meest willen beïnvloeden zijn anderen, terwijl de enige die we het best kùnnen beïnvloeden wij zelf zijn. Op anderen zitten geen knoppen waar we aan kunnen draaien, waarmee we een gewenste reactie tevoorschijn toveren. Nee, het leven is niet maakbaar, want er zijn nu eenmaal 6 miljard anderen (probeer dat maar ‘s te beïnvloeden) en er is maar één ‘ik’. Maar kiezen en de consequenties van je keuze dragen; dat is vrijheid, wat overigens iets anders dan pijnvrij door het leven wandelen. Als je geen keuzes maakt en/of niet voor de consequenties kiest, dan noemen we dat ‘slachtoffergedrag’: wel klagen maar niets doen en je eigen ‘kracht’ en ‘aandeel’ niet pakken. Mokkend achter in de bus zitten, geen poging doen om de route te bepalen, de chauffeur uitschelden en de hele reis saboteren. Ook dat is een keuze overigens;-)

Boek
Een grote inspiratiebron was voor mij het boek “Man’s search for meaning” van Victor Frankl. Hij beschrijft hoe hij als geen ander in staat was om ‘vrijheid’ te ervaren in zo’n beetje de moeilijkste omstandigheid die je je maar kunt voorstellen: gevangenschap in een concentratiekamp. Toch creëerde hij vrijheid: die in zijn hoofd. Net als Nick Vujicic zijn dit de onbetwistbare ‘koningen’ in het hanteren van het ‘lot’.

Psychiatrist Viktor Frankls memoir has riveted generations of readers with its descriptions of life in Nazi death camps and its lessons for spiritual survival. Between 1942 and 1945 Frankl labored in four different camps, including Auschwitz, while his parents, brother, and pregnant wife perished. Based on his own experience and the experiences of those he treated in his practice, Frankl argues that we cannot avoid suffering but we can choose how to cope with it, find meaning in it, and move forward with renewed purpose. Frankls theory–known as logotherapy, from the Greek word logos (meaning)–holds that our primary drive in life is not pleasure, as Freud maintained, but the discovery and pursuit of what we personally find meaningful.

Conclusie
Wie na het lezen van dit boek nog durft te zeggen dat er zoiets bestaat als “geen keuze hebben”….kan niet lezen of begrijpt het echt niet. Ja, zo stellig wil ik zijn.

]]> http://www.mindpepper.nl/keuzemogelijkheden/feed/ 0 http://www.mindpepper.nl/aannames/ http://www.mindpepper.nl/aannames/#comments Sat, 28 Jan 2012 18:45:32 +0000 Carolien Oosterhoff http://www.mindpepper.nl/?p=742 Lees verder...]]> Kassajuffrouw 
Vandaag was ik bij de boekwinkel. Ik kocht een aantal boeken voor mijn werk; over websites beheren, een videobewerkings-leerboek én natuurlijk -zoals elk jaar- het ZZP-handboek. De dame achter de kassa bekeek de titels eens, keek mij aan en toen ik vroeg of ze de bon op mijn bedrijfsnaam kon zetten deed zij, naar later bleek, een onmiddellijke aanname. Niet dat ik dat toen zag natuurlijk, maar zo concludeerde ik later.

“Ja, natuurlijk, op welke naam mag ik het zetten? En wat een dappere stap!“, zei ze. Ik keek haar vragend aan. Zo dapper is nou toch ook weer niet om naar de boekwinkel te gaan, dacht ik. Of zie ik er vandaag toch echt te beroerd voor woorden uit? “Om nu voor jezelf te beginnen! Wat een dappere stap!” zei ze lachend, zelfs enigszins bewonderend. “Euh, euh, nou……euh,… ja.” zei ik. Ik had niet mijn beste dag vandaag en had even geen zin om te praten of om haar te vertellen dat ik al drie jaar ondernemer ben en dus simpelweg mijn 2012-leesvoer aan het inslaan was. Zij trok blijkbaar de conclusie dat ik net gestart was als zelfstandige. Een aanname. De wereld zit er vol van en zo makkelijk ontstaan ze dus. Het is logisch, zo werkt het menselijk brein, maar het is ook een bron van misverstanden. We doen ineens alsof we profetisch zijn en voor een ander kunnen denken.

Voorspellen
Er is een uitdrukking die zegt:

Beware of your thoughts, they will become your words; 
Beware of your words, they will become your deeds;
Beware of your deeds, they will become your habits;
Beware of your habits, they will become your character;
Beware of your character it will become your destiny.

Een aanname ontstaat altijd met een gedachte. Een gedachte die je ‘voor waar aanneemt’. Zo gek is dat niet – en al helemaal niet te veroordelen – dat wij mensen aannames doen: zo leren we namelijk ook. We zien een ruit in onze woonkamer dat aan diggelen is. We zien een steen liggen op het vloerkleed. En we trekken de conclusie dat iemand die steen door de ruit heeft gegooid. En in 9 van de 10 gevallen hebben we het nog bij het juiste eind ook. Het gevaar schuilt ‘m erin wanneer we ervan overtuigd zijn dat er geen andere conclusie mogelijk is dan deze. En daar gaan we de mist in. Nu ik de kassajuffrouw niet tegengesproken heb, heb ik vermoedelijk haar aanname nog meer bevestigd. Nu is dit een heel onschuldig voorbeeld dat – zou het een eigen leven gaan leiden – nog geen enkele kwaad kan. Nou èn, dan denkt ze dat maar. Lastiger wordt het als we allerlei aannames doen die worden omgetoverd tot ‘waarheid’ en die een ander echt ‘schade kunnen berokkenen’. Daar valt bijna niet tegen op te communicren, want het is ooit begonnen in iemands eigen hoofd zonder check op ‘waarheid’ bij de ander. En daaraan worden nog een reeks conclusies verbonden, steeds verder vorderend en steeds verder weg van de waarheid. En omdat de mens in het algemeen zichzelf vooral graag bevestigd ziet, is de kans ook nog groot dat de ‘aannemer’ in kwestie zich onbewust en onbedoeld gaat richten op signalen die zijn/haar aanname bevestigen: dat noemen we dan selectieve perceptie. Het overgrote deel van deze processen vindt onbewust plaats en is geenszins kwaad bedoeld, maar maakt een goed gesprek eerder moeilijk dan doorzichtig. Kortom; ruis tussen zender en ontvanger. Communiceren is een vak.

De definitie van communicatie is: “zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten”
Hoe ze ontstaan is niet zo ingewikkeld;  maar hoe we er af komen, of het voorkomen, is lastiger: het vergt een ‘questioning mind’. In een goede dialoog stel je vragen, bij voorkeur vragen die de ander kan beantwoorden met informatie* en niet met een ‘ja’ of een ‘nee’. De kassajuffrouw zou gevraagd kunnen hebben (al is het in deze situatie natuurlijk nogal vreemd) “waarom koop je deze boeken?” of “wat is je interesse in deze onderwerpen?“. Dan had ik mijn verhaal (misschien) gedaan en hadden we een dialoog. De ‘inquisitive mind’ is toe te passen op vele situaties: alles waarvan jij denkt ‘zeker te weten dat het xyz is’ is voor onderzoek vatbaar.

Tip; stel open vragen (ezelsbruggetje: www.h.www)

“Wat…”
“Wie…..”
“Welke….”
“Hoe….”
“Waar….”
“Waarom…”
“Wanneer…”

Als je je aannames eens wilt onderzoeken, zowel die over jezelf gaan als die je over een ander hebt, begin dan ‘s met het stellen van open vragen. Probeer het eens uit en laat je verrassen…..

Julian Baggini – filosoof – vraagt zich af: hoe om-/beschrijven we onze ‘echte ik’? Wat is onze permanente ‘ik’? Organisaties gebruiken tests (o.a.: MBTI/MDI/Facet5) waar je als deelnemer veel vragen moet beantwoorden en je aan de hand van de uitkomsten wordt ingedeeld in een categorie. Dat geeft duidelijkheid. Tot op zekere hoogte althans. Volgens Julian is er inderdaad zoiets als een ‘kern’ van ons te vinden en zelfs te benoemen; iets wat ons hele leven min of meer ‘hetzelfde blijft’. Toch wordt onze ‘kern’, volgens Baggini, beïnvloed door vele zaken. Onze verlangens, herinneringen, overtuigingen, kennis, ervaringen en gevoelens hebben allemaal invloed op onze ‘kern’. Maar is er zoiets als een echte ‘ik’ vast te stellen? Julian Baggini legt aan de hand van een prachtige metafoor uit hoe wij onszelf kunnen zien als ‘een eenheid’ zonder vaste kern. Zelfs in ons brein is er geen echt centrum waar we onze ‘oorsprong’ kunnen vinden. Baggini onderstreept zijn verhaal met een aantal verklaringen van andere wetenschappers: psychologen en neurologen en ook zij onderstrepen (iets wat het Boeddhisme ook beweert): er is geen echte ‘ik’, geen vaststaand ‘ik’. Baggini onderscheidt duidelijk het verschil tussen een illusie van het ‘ik’ en het ‘voortdurende proces van veranderende omstandigheden’ waardoor we -mede- gevormd worden. Dat is een bevrijdend idee. Want als je het idee zou aanhangen dat er zoiets bestaat als een ‘permanente ik’ dan zou je er maar beroerd van af komen. Dat moet je het maar doen met wat je gegeven is en heeft ontwikkeling geen enkele zin. Mooi. En logisch ook.

Training

Ik kom dit vaak tegen in trainingen: mensen die zeggen ….. “maar ik wil wel mijzelf blijven”. Het prachtige van zijn zienswijze is dat er niet zoiets bestaat als ‘jezelf’ en dus ook niet van ‘niet jezelf zijn’. We zijn een optelsom van vele factoren. Natuurlijk; we hebben onze genen, onze talenten en vermogens en die zijn niet onuitputtelijk. Ik onderstreep zijn zienswijze volledig: we hebben veel meer invloed op onze levensomstandigheden en -uitkomsten dan we denken! Met onze talenten (en de grenzen daaraan) kunnen we ons eigen leven/uitkomsten meer vormgeven dan we denken. Hoopvol voor iedereen die in ontwikkeling is en die zich vast voelt zitten in zijn ‘karakter’. Twee jaar geleden schreef ik daar ook al eens over. Boeiend; dat mijn zienswijze van toen nog steeds een deel van mij is. Nu; want als mij morgen iets gebeurt waardoor ik de wereld heel anders ervaar kan mijn zienswijze en dus mijn ‘ik’ weer een heel andere zijn.

Well-makers lead the water. Fletchers bend the arrow. Carpenters bend the wood. Wise people fashion themselves.

Verward
Vandaag reed ik terug van een afspraak met een klant. En terwijl ik optrok vanaf de parkeerplek reed ik een seconde of 2 ineens aan de linkerkant van de weg. Ik was totaal verrast! En geschrokken. Poeh! Eenmaal op de rechter weghelft vroeg ik mij af hoe dit nou zo kon komen? Het blijkt – en vakidioot die ik ben, dat soort dingen zoek ik op – dat elke nieuwe gewoonte maar 30 dagen nodig heeft. Wow. Enne….ik ben al 30 dagen zonder sigaretten en al 40 dagen zonder suiker. Dat geeft een burger moed!

Wil je ook een nieuwe gewoonte aanleren? Bekijk onderstaand filmpje!

Twee eigen ervaringen m.b.t. systemisch plekverlating/plekbehoud
1) Toen ik 10 jaar geleden als docente werkte op de middelbare Vrije School en ik net terug kwam van de begrafenis van mijn ‘Beppe’ (dat is Fries voor ‘oma’) wilde ik op school niet al te veel aan mijn leerlingen laten merken. Natuurlijk verlangde ik wel naar troost, maar ik wilde dit niet zoeken bij de kinderen. Ik besloot dus om niets te zeggen, maar mijn lichaamstaal sprak (weet ik nu) natuurlijk boekdelen. Twee leerlingen reageerden feilloos op mij en gingen van hun ‘systemische plek’: ze gingen een kopje thee voor mij halen, ze waren ineens ontzettend zoet in de klas en ontzagen mij die dag een beetje. Eenmaal thuis voelde ik aan dat er iets was gebeurd wat niet helemaal klopte. De leerlingen hadden een rol gekregen/genomen die niet bij kinderen hoort: om te zorgen voor een volwassene. Ik had het bespreekbaar moeten maken en moeten zeggen dat ik wel verdrietig was maar dat ik ook goed voor mijn eigen verdriet kon zorgen. Zo hoefden deze twee meisjes niet voor mij te gaan zorgen. Ik kan me zo nog hun blikken herinneren. Ik was zelf niet helder op mijn plek.
2) Gisteren moest ik een groep mensen in een organisatie begeleiden met het thema “Persoonlijke Effectiviteit”. Op weg naar de lokatie kreeg ik een bericht van iemand die mij dierbaar is, dat schokkend was. Ik was aangeslagen en verdrietig en had onderweg nog 20 minuten om te voelen en te bedenken wat ik hier mee wilde/kon doen op deze werkdag waar ik ‘full frontal’ in contact ben met 12 volwassen deelnemers. Ik besloot om het kort met de groep te delen aan het begin van de dag, zodat de groep niet verstoord zou worden door iets dat zowel zichtbaar als voelbaar geweest zou zijn bij zwijgen. Zonder enorm inhoudelijk te worden heb ik gedeeld dat ik een lastige start ging maken vandaag en dat ik even tijd nodig had om te landen en natuurlijk ging dit ook even gepaard met wat tranen. Kort en duidelijk maar zonder er om heen te draaien kon ik op mijn plek van procesbegeleider blijven staan EN laten zien dat iets mij behoorlijke had geraakt, zonder mijn deelnemers in de rol van ‘verzorgers’ te laten komen. Dat was hun plek niet die dag. Na 15 minuten rustig op de stoel gezeten te hebben en langzaam op te starten was de dag begonnen. Een verdrietig, maar systemisch volkomen helder, begin van de dag. De deelnemers konden prima de ‘plek’ van deelnemer houden, omdat ik mijn ‘plek’ helder innam. De rest van de dag hebben we constructief samengewerkt, waar het voor iedereen volkomen helder was wie in welke rol zat. Voor mij kwamen deze twee ervaringen gisteravond ineens weer samen.

Plekverwisselaars
Mensen die snel van hun plek gaan, staan niet altijd even stevig op eigen benen. ‘Plekverwisselaars’ roepen makkelijk verwarring op omdat ze steeds daar gaan staan waar zij denken dat ze nodig zijn. Maar het roept ook verwarring op voor de persoon zelf, omdat er geen duidelijke grond onder de voeten wordt gevoeld. Ook roept het onrust op bij de groepsleden, omdat zij niet helder krijgen hoe het systeem functioneert en wie nou welke plek heeft. Mensen die hun eigen plek niet kennen en (dus) niet innemen, komen onbewust en vooral heel erg onbedoeld….over als wiebelig, minder solide en onbetrouwbaar. Dat is geen oordeel, noch een kwalificatie maar dit hoort bij de wetten van oorzaak en gevolg. Want de persoon in kwestie weet dat vaak zelf ook niet, hoe pijnlijk dat ook is. Dit is ook wat Freud bedoelde met “herhalingsdwang”. Over deze mensen wordt vaak gezegd “ik weet niet wat ik aan hem/haar heb”. Het zijn de getalenteerde kameleons onder ons die 200 voelsprieten hebben (geweldige kwaliteiten!!!) maar die daar ook op handelen. Systemisch Werk gaat over dynamieken. Niemand heeft een vaste plek op vaste tijden en in vaste constellaties. Wel zijn er altijd patronen die interessant zijn om te onderzoeken.

Wat is jouw plek? Ben je trouw aan je plek? Heb je voorkeur voor een bepaalde plek? Als je een keer wilt onderzoeken wat jouw voorkeursplek in een groep is, is het interessant om eens een ‘opstelling’ te doen. Dit geeft veel inzicht.

Leiderschap door Mindfulness

1. Onbewust Onbekwaam (de fase waarin we het gemis van een vaardigheid niet eens ervaren omdat het onbewust is)
2. Bewust Onbekwaam (de minst prettige fase omdat we hier ervaren dat we het niet beheersen! –> frustratie)
3. Bewust Bekwaam (het kado na veel oefenen, we merken dat we iets beheersen en hier wordt het leuker en leuker)
4. Onbewust Bekwaam (we beheersen het tot op het bot, maar zijn zo gevorderd dat we het bijna niet meer kunnen overdragen op een ander; vglk. ‘lopen’ of ‘praten’.

Vandaag stuit ik op dit filmpje: hoe we onze veters al ons hele leven strikken en hoe dat effectiever kan. Ik ken hetzelfde probleem, was onbewust van het ‘verkeerd handelen’ en krijg een simpele truc hoe het anders kan: het strikken van je veters. Zo simpel kan het zijn. En met mijn hele hart nu maar de frustratiefase in: bewust onbekwaam! I’ll be back!

Impressie van een Training Hostmanship Junior

De wetten van de logica

Een van de basisprincipes van mijn bureau cq dienstverlening gaat over “wat je zaait zul je oogsten”. Als je je eigen zin net even iets te hard doordrukt ten koste van de behoefte van de klant, handel je niet echt verdienstelijk. Als je je collega niet helpt omdat je vindt dat hij zelf alles maar moet uitzoeken (omdat jij dat destijds ook moest), dien je alleen je eigen belang. En als je je medewerkers niet begeleidt omdat je zelf ‘veel belangrijker zaken’ hebt die horen bij jouw managementrol, ben je behoorlijk ik-gericht bezig. Maar als je gelooft in de wetten van -zoals ik het noem- goed Business Karma, dan weet je dat je daar jouw klant/collega/medewerker niet echt goed mee gediend hebt. Een keer komt dat trouwens weer als een boemerang bij je terug. Linksom of rechtsom; rechtstreeks als klacht van de persoon zelf of via zijn buurman met wie hij toevallig net aan het tafelen is die avond. Wat je zaait zul je oogsten. Enne, klanten/medewerkers/collega’s zijn net mensen, hè. Mensen met intuïtie, vertrouwen (dat beschaamd kan worden), en met een uitzondering daar gelaten hebben de meesten gewoon een gezond boerenverstand en zullen ze jou/jouw bedrijf een keer links laten liggen als je je alleen op jezelf blijft richten. Mensen voelen dondersgoed aan of jij voortdurend bezig bent met het volgen van je eigen agenda. En net zo goed voelen mensen aan of je ten diepste (ook) bezig bent met het dienen van de ander. Ach, dit is geen rocket science. Dit zijn de wetten van de logica. Maar waarom gaat het dan nog zo vaak fout?

Altruisme?
Zeg ik hiermee dat we onze eigen belangen dan maar helemaal opzij moet schuiven en altruïstisch tot-op-het-bot moet worden? Dat we geen belang mogen voelen zelfs? Nee, dat zeg ik niet. Natuurlijk mag dat. Sterker nog; winst maken is het bestaansrecht van elke onderneming; ook van die van mij. De vraag is eerder of we wel beseffen dat met een ‘hit and run’ beleid we steeds weer opnieuw -met een nieuw klantenbestand- de hele cirkel van prospect tot klant moeten doorploegen. Hetzelfde geldt voor onze werknemers. Behandelen we hen als ‘tijdelijke poppetjes’ of zien we ze als ons menselijk kapitaal waar we iets in dienen te investeren? Waarom richten we onze dienstverlening niet zo in dat onze klanten en medewerkers als vanzelf bij ons willen blijven? Of sterker nog; dat ze zo tevreden zijn dat ze onze ‘ongevraagde’ reclamezuil gaan worden. Niet omdat we dat vragen, maar omdat ze dat gewoon doen: op een feestje, bij de buurman over de heg, tijdens een wandeling met vrienden. Ik spreek bijvoorbeeld nog steeds vol trots over mijn eerste werkgever die dit principe uitstekend hanteerde. En dan heb ik het over 17 jaar geleden! Een tijdje geleden las ik een interview met een Amerikaanse ondernemer die zei “Ja, het is nu crisis inderdaad. Onze resultaten blijven behoorlijk achter. Moet ik nu ook mijn personeel ontslaan? Datzelfde personeel dat met en voor mij al jaren winst boekt? Dat mij al jaren trouw is? Die in ons bedrijf hebben geïnvesteerd? Ik denk er niet aan! Ik ontsla helemaal niemand. Zij hebben dit niet verdiend. Wij slaan ons er wel doorheen en zolang ik nog niet failliet verklaard ben gaat hier niemand verplicht de deur uit”. Kun je je ook maar enigszins meten met deze sublieme attitude? Hostmanship is ook iets voor IN het bedrijf, TUSSEN collega’s onderling. En wat een voorbeeld is deze man. Zakendoen met je hart open.

Kringen op het water
Goed Hostmanship (en ik ga er gemakshalve even vanuit dat je produkt en/of dienstverlening sowieso goed is) werkt als kringen op het water. Goed Hostmanship begint met ontmoeten. De ander ontmoeten en hem/haar zien. Echt zien. We zijn gewend om te denken in hokjes, in markten en segmenten. Dat is goed en ook handig. Het geeft inzicht. Maar heb jij wel eens een segment aan de telefoon gehad? Ik niet. Het kan helpen om bijvoorbeeld te denken: “misschien gaat deze ontmoeting mijn leven veranderen” (what’s in it for you? that’s in it for you! zo komen we toch weer een beetje aan onszelf toe). Deze basishouding, dit besluit; dat doet wat met ons. Het opent onze ogen, onze harten en daardoor gaan we echt kijken. Geef hem/haar je tijd, je aandacht, denk mee en liever nog een paar stappen vooruit, vraag om feedback en om feedforward. Dat is al een mooi begin.

Kunst!
Hostmanship is een Kunst beoefend door Kunstenaars. Een kunstenaar die echt contact kan maken, die kan luisteren en vragen kan stellen, die oplossingen biedt en om suggesties vraagt. Die meedenkt zonder er meteen iets tegenover gesteld te willen hebben. Een uitmuntende Host is iemand die natuurlijk ook fouten maakt, maar die dat zo goed mogelijk oplost of herstelt. Een goede Host is iemand die ten diepste begrijpt dat dienend werken, als medewerker of als leider, uiteindelijk voor alle partijen iets oplevert. Maar iemand moet de eerste stap zetten….en meestal wachten we op de ander. En toch; ook jij hebt een aandeel in het creëren van een plezierige werkomgeving, ook jij draagt bij aan het verkrijgen van gemotiveerde werknemers, ook jij kan iets doen om klanten te binden. Iets extra’s, iets persoonlijks, iets verrassends. Mensen doen zaken met mensen. Mensen met hun unieke (levens-)verhaal.

Mijns inziens gaat het zelfs nog verder: het kan fundamenteel levens veranderen. Omdat mensen geraakt worden door mensen. Mensen die aandacht en erkenning nodig hebben en die hun behoeftes vervuld willen zien.

Luister naar ze. Ze willen worden gehoord.
Hier een leuk filmpje dat gaat over hoe echte aandacht er uit kan zien

Boektitels ter inspiratie:
Delivering Happiness
Verlichting in Business
Business Spiritualiteit
Hostmanship

Camera
Ik besloot om een videocamera te kopen. En omdat ik niet al te technisch ben google ik een paar dagen en zie ik vervolgens door de bomen het bos niet meer. Ik besluit de site van de Consumentenbond er maar op na te slaan en ik maak op basis daarvan een keuze. Vol enthousiasme begin ik met filmen. Dat gaat leuk, ook al houd ik voor het eerst van mijn leven een apparaat in handen dat bewegende beelden vastlegt.

Bestanden
Bij het inladen van de beelden naar mijn PC echter word ik geconfronteerd met probleem nummer 1. Ik krijg een melding dat mijn PC geen ‘MTS’ bestanden kan lezen. Blijkbaar levert mijn HD-camera bestanden af met een vrij onbekend bestandsformaat. Oh. Euh. Wat nu? Googlen maar. Ik google me dagenlang suf op dit probleem, gooi de vraag op Twitter uit, krijg zelfs spontane telefonische hulp van een totaal onbekende: bottomline is het verhaal dat ik een ‘converter’ moet downloaden. Goed. Dat doe ik braaf, ook al zijn er daar wel 1000 (!) verschillende van die allemaal claimen de ‘beste’ te zijn. Ik kies er tot slot maar gewoon een uit. Vervolgens lukt het me om de beelden in te zien. Ik ben blij. Even. Want na 1 minuut krijg ik een watermerk van de converter in beeld in mijn filmpjes. Hmm. Minder mooi. Dat watermerk kan er alleen maar uit als ik de converter aanschaf a raison van 70 Euro. Nou, wacht even. Dat moet anders kunnen en ik wil ook even voorzichtig zijn met meteen weer geld uitgeven.

Windows Moviemaker
Ik stuur JVC een mailtje met mijn vraag hoe ik de beelden kan omzetten zonder dat ik extra software hoef aan te schaffen. De camera op zich was immers al prijzig genoeg. Ik krijg geen antwoord. Terug naar de winkel dan maar. Life advies inwinnen. Ik krijg de tip om naar het instructiekanaal van JVC te gaan op YouTube. Thuis aangekomen begrijp ik via die instructies dat ik Pinnacle moet aanschaffen. Een duur maar schijnbaar wel erg goed videobewerkingsprogramma. Ik vraag wat rond her en der, maar ik krijg (logisch ook) geen sluitend advies. Kortom, ik weet het nog niet. Ik probeer maar even Windows Moviemaker. Dat is gratis en het geld groeit me nou ook weer niet op mijn rug. Het lukt wel, maar ik blijf met dat watermerk probleem zitten. En dat ziet er niet uit. En daarvoor heb ik die dure camera niet aangeschaft. Ik zucht. Ik weet het niet meer.

Pinnacle
Ik besluit dan toch maar om Pinnacle aan te schaffen. Het duurt een hele nacht om het te downloaden, ik betaal vervolgens weer 70 Euro, maar goed. Het schijnt dat ik dan ook wel wat heb. Het lukt. De bestanden worden gelezen. Joepie. Fijn. Ik denk nu bijna van mijn probleem verlost te zijn. Maar dan loopt het programma om de haverklap vast. Misschien begrijp ik het niet? Ik doe vast iets fout. Ik mail naar Pinnacle en krijg antwoord: “waarschijnlijk is uw PC niet meer up to date genoeg”. Oei. Okay. En nu? Ik laat een nieuwe videokaart installeren en extra geheugen bijprikken. Weer 125 Euro verder. Vol verwachting ga ik terug naar huis. Iets minder schokkerig zie ik nu wat filmpjes voorbij komen, maar van HD kwaliteit is echt geen sprake. En al weer loopt mijn PC vast. Ik heb er bijna genoeg van, maar ik wil niet opgeven. Ik ga een cursus volgen. Ik tel 195 Euro neer en volg een 2-daagse cursus. Een toffe cursus overigens! En natuurlijk werkt Pinnacle wel op de PC van de cursusleider. Ik snap het allemaal en ga thuis weer verder. Nee. Het systeem trekt echt dit zware programma niet, ondanks dat de technici zeggen dat het ‘wel moet kunnen’. Zucht. Inmiddels heb ik zoveel geïnvesteerd dat opgeven geen optie meer is. En bovendien heb ik allemaal mensen beloofd dat ze een filmpje over zichzelf thuis zouden krijgen. En dat schept verplichtingen maar plezierig vind ik het niet meer inmiddels.

Nieuwe computer
Mijn PC is 4 jaar oud en tegenwoordig is zoiets na een paar jaar al ‘verouderd’ te noemen. Ik twijfelde al tijden over de aanschaf van een Mac en besluit dan nu toch maar de knoop doorhakken. Ik schaf een prachtig apparaat aan. Ik kan de schijf partitioneren en koop er vervolgens Windows 7 bij (weer 70 Euro) en zet opnieuw Pinnacle op, maar nu op de Mac. Aha! De beelden trillen niet meer en ik kan best een aardig stukje videobewerking doen. Wel word ik dol van alle termen: AVCHD-MTS-BDMV-enz en begrijp ik er geen bal van hoe Pinnacle allerlei bestandjes wegzet in mappen (heb ik die aangemaakt dan??: nee!), maar goed, ik ben allang blij. Na 60 minuten heb ik dan eindelijk mijn 1e filmpje van 3 minuten klaar. Ik wil een schijf branden. Vervolgens loopt het hele systeem weer vast. Ondertussen is mijn bloeddruk behoorlijk gestegen. Ik ben ondertussen al 2 maanden verder, maar na elke 10 minuten bewerkingstijd loopt het systeem vast. Het tijdelijke geheugen schijnt vol te zitten en ik moet de Mac steeds aan en uit zetten. Dat ligt niet aan de Mac maar aan Pinnacle die van elke handeling een bestandje maakt. Na dagen- en nachtenlang gepruts geef ik het op. Ik doe het niet meer. Ik kap er mee. Het kost me veel te veel energie en dan maar geen filmpjes afleveren bij de klant. Ik kan je verzekeren dat dat flink wat gevloek heeft gekost. Maar ik ben ten einde raad.

iMovie
Ik heb nog een optie over. iMovie. Weer een nieuw programma leren en mijn verlies maar nemen over alle aanschaf en kosten die ik gemaakt heb. Want mensenkinderen, wat een hoop geld ben ik inmiddels kwijt. Maar ik realiseer me echt dat het zo niet langer gaat. Ik vraag vaak om hulp maar word gek van alle verschillende adviezen. En zo gaat het dan met het betreden van een kennisgebied waarover je advies wilt inwinnen waar je zelf geen verstand van hebt: het is niet te toetsen wiens advies je op moet volgen want het zegt me allemaal niets. De een zegt: absoluut Pinnacle, ik werk er al jaren mee! De ander zegt: ik zweer bij Apple! En weer iemand zegt dat geen enkele techniek al klaar is voor HD camera’s. Tja. Dat is het nadeel: mij kun je alles wijsmaken dus al die adviezen maken me alleen nog maar meer in de war. Want wie heeft nou het beste advies? Iedereen zegt: “mijn advies is het beste!”

Lofzang op Apple
Adviseren doe ik niet op dit gebied;-), maar mijn ervaring deel ik wel graag. Opdat u er allen maar iets aan heeft; for what it’s worth;-) Ik plug ten einde raad mijn HD-camera maar rechtstreeks in op mijn Apple-iMac. En oh wonder…..daar gebeurt het. De Mac herkent de camera meteen. Ik hoef niet eens drivers te installeren. Meteen worden alle beelden ingeladen in een project. Het bewerken van de beelden vergt een kleine studie, maar het wordt allemaal in begrijpelijk Nederlands uitgelegd. Ik kan er muziek onder zetten, beeld en geluid scheiden, vertragen en versnellen en alle icoontjes spreken voor zich. Alle handelingen die ik moet doen worden in Jip-en-Janneke taal aan me voorgelegd. Keuzes die ik moet maken krijg ik keurig in een pop-up schermpje. Het branden van een DVD gaat in begrijpelijke stappen. Hoezee. En vooral: het systeem loopt helemaal niet vast! NIET EEN KEER! Alles loopt soepel. Alles!

Ik ben vier maanden verder en een berg geld armer, maar een hele grote dikke vette ervaring rijker. A; Apple is super-gebruikersvriendelijk vooral voor mensen die niet heel technisch zijn. B: kwaliteit kost dan wel geld, maar je krijgt er ook echt wat voor terug. Doe er maar mee wat je wilt. Mijn keuze staat vast: nooit meer iets anders in huis dan Apple. En zo werkt het dus: als je TOP spul aflevert gaan mensen vanzelf reclame voor je maken. Waarvan akte. En oh boy; my pleasure!